Thursday, December 22, 2016

TÔI! NGƯỜI VẼ BÌA CUỐN RỪNG ĐÓI ( Hoạ sĩ Lê Trí Dũng )


Tôi đem đến buổi lễ này một hòn cuội, đây các bạn xem, nó đen, nhẵn lỳ, cầm mát rười rượi ... Nó được tôi nhặt tuần trước ở GHỀNH ĐÁ ĐĨA (Tuy Hoà - Phú Yên). Cách đây hàng chục triệu năm chắc nó to như quả bóng đá...? Trải nắng mưa và thời gian, hàng triệu gót chân bào mòn, hàng triệu phận người dẫm lên bây giờ nó còn như thế này! Nó đúng là CỦA HIẾM !

Hơn mười năm trước nhân một chuyến đi xa ngồi cùng trên chiếc com măng ca đít vuông, xe chở mấy người lính cũ, người 304, người 325, người công binh người pháo binh... Xe chạy, chuyện lính râm ran, những trận đánh ác liệt, những thương vong, những tình làng nghĩa xóm, cả những chuyện tiếu lâm ... Nhưng chuyện nào cũng nhắc đến chữ ĐÓI. Những chuyện, những cơn đói nếu không phải những người trong cuộc thì không bao giờ biết được! Tôi thấy một nguy cơ hiện hữu : Nếu những người lính này ra đi sẽ không bao giờ còn ai kể lại những chuyện như thế này nữa ! Dù rất ghét đao to búa lớn, tôi cũng phải dùng chữ : Những chuyện vĩ đại do một thế hệ vĩ đại ở một kỷ nguyên vĩ đại viết nên...! Nó như những gót chân dẫm lên, bào mòn hòn cuội của tôi... Những người lính với bao chuyện hay như thế nói với tôi : Kể ra thế thôi chứ họ không có tài ghi lại được! Ai là người có tài ghi lại được? Cũng sẽ là CỦA HIẾM , chứ gì nữa ! Và Luân, bạn tôi, lính Sư đoàn 320 TÂY NGUYÊN, cũng là một hòn cuội như vậy! Một hòn cuội biết nói !
Nhóm lính cựu chúng tôi thỉnh thỏang có gặp nhau, thường đùa: Nếu có quyền sẽ phong một danh hiệu cao quý cho Luân, hơn cả giải Nô Ben văn học, đó là danh hiệu : ANH HÙNG ĐỒNG ĐỘI ! Cái danh hiệu từ đáy lòng những người lính cú ấy được chắt ra từ hàng tấn nước mắt của bạn đọc các tác phẩm của Nguyễn Trọng Luân, những trang viết tưng tửng, viết như không, viết như không cần gọt rũa, viết như kể miệng với người bên cạnh, với một trữ lượng vốn sống như vô tận... Mỗi trang viết của Luân thấm đẫm mồ hôi, nước mắt và cả máu của đồng đội... Và người đọc vô tình , dù là một nữ thanh niên xung phong Đò Lèn, một nữ du kích chân Đèo Cả, một cô giáo Sài gòn ngày đầu giải phóng, hay một cháu bé học sinh cấp hai ngày nay... Vô tình, vô tình đều trở thành đồng đội của anh...!
Hai tháng trước, tôi có dịp về nhà Luân, ngắm nhìn sông núi đấm ao quê nhà... Chợt hiểu rằng : Cây có cội, nước có nguồn, Luân chính là lớp thanh niên quê tôi ngày ấy đại diện cho thanh niên cả nước gác bút lên đường ra trận... Anh chính là Cua, Cá, Rơm, Rạ, là đầm nước cỏ lau, là trâu bò cày cuốc... Nhất nhất cái gì của làng quê anh cũng có thể viết thành truyện... Với tôi ! Người như Luân thật là hiếm! Vì thế! Hôm nay tôi đến đây không phải bàn về RỪNG ĐÓI... Mà là nói về NGUYỄN TRỌNG LUÂN, một hiện tượng ! Rất mạo muội .?

Một chút về cái bìa cuốn sách Rừng Đói! Khi Nghe Luân bảo: Anh ơi! Rừng đói xong rồi đấy! Đang chờ bìa! Tôi vẽ ngay... Đầy hào hứng, Luân đã là ANH HÙNG ĐỒNG ĐỘI rồi thì ta cứ đồng đội mà vẽ thôi! Đồng đội là sống chết có nhau , là chia ngọt sẻ bùi... Tôi vẽ hai người lính " Việt cộng " cõng nhau vượt qua rừng già sau trận mạc, trên đầu Trực thăng HU- 1 A săn tìm... Cây rừng xao xác! AK đeo thõng, trái mỏ vịt và con dao găm bên sườn, quân phục tả tơi... Họ quyết không bỏ nhau! Bìa sách còn được sự hỗ trợ đắc lực của hoạ sỹ ccb LÊ THANH MINH rất giỏi về công nghệ thiết kế trợ giúp! Minh từng tham chiến mặt trận B trong chiến tranh... Trong buổi chiều muộn ngoài kia Hà nội hầm hập bon chen, hai người lính cũ vật lộn ba tiếng đồng hồ... Hình ảnh hai người lính cõng nhau tìm về với đồng đội của mình còn được nhắc lại trong bìa 4 ...! Đẹp xấu chưa bàn nhưng mọi người xem đều chung một nhận xét: BÌA RẤT LÍNH!

Có lần, tôi nói với Thầy tôi, Cụ HOÀNG NGỌC HIẾN: Văn lính, em thích BẢO NINH nhất! Có lẽ vì giọng văn Bảo Ninh có cái giọng thằng trai phố bất đắc dĩ cầm AK...! Hôm nay , tôi xin phép ghi thêm tên NGUYỄN TRỌNG LUÂN vào cạnh! Vì nó đặc quê, một trai làng cầm súng ! Mà văn của hai anh đều RẤT THẬT !Nói cho cùng! Dù nỗi buồn chiến tranh hay Rừng đói thì cũng chỉ nói lên 1/1000 những câu chuyện của những người lính chúng tôi... Chuyện trận mạc vĩ đại của những người lính vĩ đai !
Nhưng dù thế nào... Vẫn hơn là sẽ bị bỏ quên !

Hoạ sĩ LÊ TRÍ DŨNG.

Khúc vĩ thanh của một cuốn tiểu thuyết( Văn Nghệ Quân Đội )

Khúc vĩ thanh của một cuốn tiểu thuyết

Thứ sáu - 23/12/2016 08:56

 - Chiều ngày 20/12, tại hội trường NXB Hội nhà văn, nhà văn Nguyễn Trọng Luân ra mắt cuốn tiểu thuyết Rừng đói.
 
Là một cuốn tiểu thuyết viết về chiến tranh không có tiếng súng đạn, không có những trận chiến đấu khốc liệt với kẻ thù, nhưng những người lính trong Rừng đói lại phải đối mặt với một thứ thậm chí kinh khủng, đáng sợ hơn cái chết, đó là đói và sốt rét trên đường hành quân. Những câu chuyện trong Rừng đói hết sức giản dị, và chân thực về những người lính sinh viên Cơ điện, Y Khoa - "mặc áo học trò đi đánh giặc/ cắt tóc thư sinh lội chiến trường", họ vượt rừng, băng suối hành quân vào chiến trường B3 Tây Nguyên đánh Mĩ với cái bụng rỗng không. Họ phải dùng những tấm ảnh kỉ niệm của mình, quần áo lót, quân tư trang… đổi lấy lương thực của đồng bào hòng sống sót hành quân đến nơi chiến sự ác liệt.


Tiểu thuyết Rừng đói được viết ra từ những khát khao dồn nén của chính tác giả muốn thay mặt cho đồng đội của mình, cả những người còn sống và đã mất, chia sẻ những kỉ niệm về cuộc hành quân năm xưa. Chính vì thế, cuốn sách hàm chứa sự giản dị, tự nhiên, chân thực nhưng lại vô cùng sinh động.
 
Vì là người trong cuộc nên trong Rừng đói, Nhà văn Nguyễn Trọng Luân có những đoạn diễn tả về không khí, cảnh sắc đầy cảm xúc, gợi và da diết. "Đêm thùm thũm trên những mái tăng và sương ướt nhâm nhấp võng. Rừng èo ọt gió… như thể rừng đói".
 
Có lẽ đây là một buổi ra mắt sách khác và đặc biệt so với những buổi ra mắt sách thông thường. Đặc biệt bởi những nhân vật trong Rừng đói đều là những người có thật ở ngoài đời và nhiều người có mặt trong buổi ra mắt sách. "Tao thay mặt chúng nó cảm ơn mày đã viết đúng những gì chúng ta, chúng tao, chúng mình đã trải qua" - Ông Lệ, một đồng đội của Nguyễn Trọng Luân, một nhân vật của cuộc hành quân năm xưa đồng thời là nhân vật trong cuốn tiểu thuyết đã nói như thế trước khi phát biểu về cuốn tiểu thuyết.
 
Trong buổi ra mắt sách, nhân vật tiểu thuyết và nhân vật nguyên mẫu xóa nhòa ranh giới để ngào trộn vào nhau. Nhân vật tiểu thuyết bước ra ngoài đời bằng xương bằng thịt còn nhân vật ngoài đời bước vào trong tiểu thuyết làm rõ và bổ sung thêm rất nhiều chi tiết thú vị cho từng đoạn, cho nhân vật là chính mình, giúp cho các nhân vật trong tiểu thuyết vạm vỡ, sinh động và sống tiếp đời sống sau này không được viết trong cuốn sách.
 
Có thể nói, buổi ra mắt sách chính là khúc vĩ thanh của tiểu thuyết Rừng đói.
 
NGUYỄN MẠNH HÙNG

http://vannghequandoi.com.vn/Binh-luan-van-nghe/khuc-vi-thanh-cua-mot-cuon-tieu-thuyet-9894.html

Lính già 22/12. Thơ Nguyễn Trọng Luân. Ngâm : Trí Trọng Trí

KÊ CHUYỆN LÍNH MÙA KHÔ


Bạn sẽ hỏi sao lại là lính mùa khô?
Xin thưa ở chiến trường Tây Nguyên mùa khô là mùa đánh nhau. Vậy mà mùa khô 1973 trung đoàn tôi được nhận Huân chương chiến công hạng nhất. Huân chương này trong chiến đấu khi xưa là khủng lắm rồi, không giống huân chương hay danh hiệu Anh hùng bây giờ. Đạt được nó là máu, xương, là sinh mạng và ước nguyện của bao người. Hồi ấy không có sự ban ơn xin cho huân chương như bây giờ mặc dù bây giờ các nơi xem xét huân chương là tập hợp hang ổ của của những người học cao vọng trọng.

Tôi được gọi lên trung đoàn bộ để viết một bài "THƠ đón huân chương" vào cuối tháng 11/1973
Anh Nguyễn Văn Đác chủ nhiệm chính trị trung đoàn sau này là Thiếu tướng chính ủy QK Thủ Đô nói:
- Cậu có 15 ngày để thi hành nhiệm vụ. 
Đến ngày thứ 12 tôi vẫn tắc tị. Ngày thứ 13 tôi ra nương đồng bào xin thuốc. Hút điếu thuốc khét lẹt từ cạp váy con gái Ê đê ngồi ở nương nhìn mấy cô gái địu con ngắc ngoải sau lưng làm nương. Chợt nghĩ mình cũng là đứa trẻ con so với Sư đoàn , Trung đoàn đó thôi. Và thế là nghĩ ra cách viết . Tôi chạy về hầm và viết một mạch 3 tiếng đồng hồ thì xong bài Diễn Ca Truyền thống Trung đoàn. Chiều ấy lại ra nương đồng bào xin thuốc. Các người con gái đã về bản hết . Buồn ngao ngán. Lại nhớ một năm trước mình đang ở Rừng đói. Bây giờ bài Diễn ca ấy nhiều thằng chúng tôi vẫn nhớ . Nhất là Khuất Duy Hoan , vì đã có lần nó phải ngâm thơ trong hội nghị quân chính trung đoàn đầu năm 1974 ở vùng làng DỊT Gia Lai. 
Hôm nay nhân ngày 22/12 tôi treo khúc cuối của DIỄN CA ấy lên cho bạn lính cùng đọc

Trích LỚN LÊN VỚI TRUNG ĐOÀN
( Nguyễn Trọng Luân chiến sĩ c7d8 e64)

….Đâu tiếng thét xung phong đó là nơi kẻ thù giáp mặt
Ta lại gặp những chàng trai chân đất
Những anh hùng bốn mùa say đánh giặc
Không kể thời gian không tính tháng ngày
Một nắm rau khoai một đùm cơm vắt
Vẫn sắn gân trong những chiều xuất kích 
Mắt vẫn sáng trong đêm đuổi địch 
Miệng vẫn cười trong những ván ù mo
Và hầm kèo còn đầy ắp tiếng thơ

Gan góc kiên cường trên Bẩy Tám Tư (784)*
Như đồi Ba mươi đêm nào rực lửa 
Đường 19 thoắt thành giông tố 
Cờ bay trên trận địa Chi Bồ *

Bàn chân ta đi trên cao nguyên bát ngát 
Chiến sĩ vun trồng nở đẹp những đồi ngô
Lúa vẫn trổ trong tầm pháo kích 
Hoa mướp khoe màu bên những hố bom
…..
Cảm ơn Đảng dậy ta đứng bên hố bom không hề chóng mặt
Ngâm một câu Kiều không sợ hóa người xưa
Sức bật thân tre sức bật tàu dừa
Sức bật Việt nam từ trong lòng đất
Đất nước ta máu và nước mắt 
Nên một vầng dương sáng hôm nay
Truyền thống vẻ vang tính tháng tính ngày 
Cả 4000 năm dồn lại
Thế hệ ta là kết tinh tự ngàn xưa
Đường ta đi thắm đỏ màu cờ
Không bao giờ dừng lại

Hôm nay dưới quân kì chói lọi
Chính ủy đoàn mái tóc đã hoa râm
Người anh cả chúng ta đánh giặc hai mươi năm
Vẫn ấm áp vững lệnh truyền xuất kích
Tiến lên đoàn ‘ Dũng cảm đánh hăng”
Gia lai 1973

Bài được viết ra rồi được duyệt. Trong ngày cuối tháng 11 năm 1973 dưới tán rừng cách ngã ba Hàm Rồng bây giờ 20 km cả hội nghị gần hai trăm người lặng đi nghe một người lính ngâm thơ bài này. Người lính ấy khi trở về Thái Binh làm nông dân đã hai khóa trúng Bí thư Đảng ủy xã Vũ Tây Kiến Xương Thái Bình. Anh ấy tên là Hoàng xuân Lục. Còn một người lính sơ cua đề phòng trường hợp người ngâm chính tên Lục hi sinh là Khuất Duy Hoan. May , cả hai thằng ngâm thơ của mình viết đến bây giờ vẫn sống KHỎE và TỬ TẾ.

22/12/2016

Tuesday, December 13, 2016

Vô đề

Anh đang nép vào lằn ranh quên và nhớ
Tiếng rao đêm ai sắn luộc đi nào
Bừng tỉnh tiếng của quê mình đó
Người bán hàng đi rồi đêm đi theo


10/12/2016

Monday, December 12, 2016

MẢNH TRĂNG HÌNH TRÁI TIM VỚI TÊN EM

Đêm qua, Giở nhật kí đọc một bài thơ rất cũ từ những ngày đánh giặc ở chiến trường. Buột tay viết:
..."Có một bài thơ rất cũ
Cũ như căn hầm Tây nguyên
 
Có những đêm trăng rất cũ
Chú Cuội chị Hằng còn duyên
Bây giờ trăng không như xưa
Thị thành làm Cuội dối lừa
Làm áo chị Hằng tơi tả
 
Thì tôi lại nhớ ngày xưa".
Đó là một khúc thơ chưa đủ một bài thơ viết tối qua khi đọc lại một bài thơ cũ chiến trường.
NHƯNG CÓ BÀI THƠ RẤT CŨ MÀ ĐỌC LẠI THÌ RẤT MỚI.
Bài thơ ấy viết ở kiềng tăng gia năm 1974. Lúc ấy tôi đã có thâm niên hai năm chiến đấu và tôi cũng đã thành lính cũ. Sau này khi tôi không còn lo sống chết khi tôi có cái ăn và cái mặc cũng chả bao giờ tôi có phút lãng mạn như thế nữa. Thì ra lãng mạn không chỉ dành cho người giàu có người nhiều chữ người thuộc VIP. Lãng mạn là tâm hồn là sự cao thượng của cuộc sống. VÀ, cho tới bây giờ thì tôi nghĩ: Lãng mạn không thuộc về những người nhiều tiền và luôn sống vì danh vọng và cấp chức. Có lúc chợt nghĩ, những kẻ có tiền và người học nhiều chữ quá mụ mẫm đáng thương làm gì còn lãng mạn. Ấy là nỗi khốn khổ của đời
Tôi chép lại bài thơ hơn bốn mươi năm qua tôi viết dưới hầm để các bạn hiểu tôi nói những điều trên. Mà đọc lại thấy mình hồi ấy già hơn bây giờ
MẢNH TRĂNG HÌNH TRÁI TIM VỚI TÊN EM
tặng.....
Trăng lên cao
Rừng lao xao tiếng tâm tình vạn thủa
Hầm chốt có ba người và những mảnh trăng tình tự
Trăng răc vàng lên thảm xanh

Ngồi cảnh giới cửa hầm , mắt nhìn xa đăm đắm
Ai gọi trăng vào giọt trên ba lô một mảnh trăng sáng loáng
Một khoảng nhỏ thôi
Vẫn nhìn rõ tên em để dạ bồi hồi

Nhớ lắm em ơi
Sao có chuyện tình cờ
Trăng chỉ soi vào tên em
Một khoảng sáng hình trái tim xinh xắn

Trong tổ anh có một chiến sĩ
Khoét lỗ thông hơi vô tình hay hữu ý
Một trái tim
 
Còn trăng thì đêm nào cũng thế
Lẻn vào
 
Gọi tên em

Trái tim trăng vàng có tên em
ở hầm anh đêm nào cũng hiện lên rất rõ.

*************
NTL
Một đêm trăng ở kiềng tăng gia Chư Pông 4/1074
Trang đầu của bài thơ cũ
12/12/2016