Friday, August 25, 2017

Chuyện kể CỦA NGƯỜI ĐẠI ĐỘI TRƯỞNG TRINH SÁT

Chuyện kể 
CỦA NGƯỜI ĐẠI ĐỘI TRƯỞNG TRINH SÁT

(Lời người viết:
Trong chuyến đi CAM PU CHIA đầu tháng 8 vừa rồi, một người bạn thế hệ sau của tôi đã đón chúng tôi về nhà anh ấy ở Bình Long. Hôm sau anh lại đi cùng chúng tôi sang chiến trường cũ ở Karachie, Kongpongcham. Câu chuyện dưới đây là tôi chép lại trong nhật kí của anh ấy. Một tiểu đoàn trưởng đã về làm nông dân. Anh tên Trần Quốc Bình quê Thanh Hóa )

*********
Chúng tôi nhận lệnh từ cấp trên, đưa một tổ trinh sát có máy VTD do cán bộ đại đội chỉ huy đi về hướng X tìm bắt liên lạc với một bộ phận phản chiến của lính Pol pot rồi đưa họ ra ngoài an toàn. 
Tôi biết, không chỉ trinh sat trung đoàn mà trinh sát Sư đoàn trinh sát mặt trận cũng đang làm việc ấy. Nhận lệnh rồi mà băn khoăn. Trong vùng cài răng lược này tìm họ ra sao? Rất dễ nhầm vào lính pol pot đang hành quân. Trang bị súng ống của họ cũng hệt như lính pol pot. Nhầm nhỡ là tổn thất ngay lập tức. Nhưng lệnh ban ra là thực hiện không chần chừ. Tôi nhẩm tính, sẽ có cuộc tao ngộ chiến đây. Phần thắng sẽ thuộc về bên nào có trí thông minh và quyết tâm cao. Tôi bảo anh em mặc đồ và đội quần đùi sọc lên đầu thay cho đội mũ rồi đi.

Và chúng tôi không đợi lâu. Chỉ mới nửa buổi hành quân chúng tôi đã gặp nhau. Một trảng rừng ngột ngạt hơi ẩm. Cách nhau vài chục bước chân. Họ đi về phía chúng tôi còn đội hình tôi đã kịp ngồi xuống phía sau. Tôi là đại đội trưởng đi đầu chỉ kịp vẫy tay anh em phía sau sẵn sàng chiến đấu. Tôi căng mắt, tay vẫn trong vòng cò Ak báng gấp. Tôi truyền lệnh: Tao ra nhá! Nổ súng thì phải nổ đồng loạt. Đừng bắn vào lưng tao.
KHẩu Ak nóng ran ngang bụng, họng súng cũng ngang tầm bụng đối phương. Tôi bước những bước nhỏ. Tôi nghe, rất đanh và gằn giọng. “ tam phờ lâu na” đồng thời một tiếng thét “Oài” và làn đạn của đối phương xẹt ngang đầu tôi. Cái cảm giác chiếc quần đùi trên đầu tôi rớt xuống và súng của tôi cũng nổ. Ngón tay tôi lâu nay trở nên nhậy cảm đến khủng khiếp trước đối diện với kẻ thù. Chỉ mới một năm từ người chiến sĩ trở thành đại đội trưởng, sự sống chết đã dậy cho chúng tôi có sự mẫn cảm lạ thường. Những kẻ đối diện tôi trừ thằng đi đầu còn đội hình phía sau đứng sin sít nhau và chưa kịp hạ súng xuống thì đã bị loạt đạn của anh em trinh sát phía sau tôi đốn ngã. Hồi ấy cái quần đùi có sọc của lính mà chúng tôi đội lên đầu để xệ một bên có sọc là muốn làm thay cái khăn quấn trên đầu của lính Pol Pot khiến kẻ địch nhầm quân ta với đồng bọn của chúng . Lúc cái quần đùi trên đầu rớt xuống ấy là lúc tôi nổ súng. Tôi quì xuống xiết cò mồm thì hét . Địch bỏ chạy, Hết loạt đạn tôi rút US ném về phía có tiếng gào khóc. Rừng im bặt. Cuộc tao ngộ chiến chỉ 1 phút để lại 5 xác lính Pol pot. . Tôi thay băng đạn, bảo anh em thu 3 khẩu súng rồi trở lui. 
CHúng tôi đi lại con đường cũ chừng 50 mét thì nghe tiếng rên trong bụi cây. Tôi và chiến sĩ Thắng xộc vào. Một người khơ me chắp tay lạy. Người này bị một vết thương ở chân, vết thương được băng một chiếc khăn rằn. Chả biết đó là dân hay lính nữa vì chỉ thấy trên người độc một chiếc quần đùi cáu bẩn. Tôi đoán người này nằm trong bụi chắc đã vài ngày vì người nó hôi lắm. Đánh nhau xong rồi là bỗng thấy thương thương, Nhìn người đàn ông gày gò không có súng không nỡ giết hoặc bỏ lại. Chúng tôi dìu hắn đi theo dù biết cuộc hành quân này sẽ khó khăn thêm. Lúc đầu còn rên và khóc lát sau thấy chúng tôi thật lòng người đàn ông ấy im bặt bặm môi theo chúng tôi. Nhưng chuyện oái oăm không dừng ở đó. Oái oăm theo chúng tôi suốt cuộc công tác này như thử lòng người lính tình nguyện cứu giúp một dân tộc đang bị diệt chủng. 
Đi tiếp vài trăm mét chúng tôi bỏ đường mòn cắt rừng để đi tránh né hướng tàn quân lúc nãy chạy vào. Đúng lúc ấy chúng tôi gặp một em bé gái chừng mười tuổi gầy queo quắt chỉ như đứa trẻ lên 5 tuổi . Bụng nó tóp lại, da tái mét mứt thì trắng rã thô lố. Nó co quắp sợ hãi nằm giữa lối đi nhìn chúng tôi thất thần. Chỗ này rừng lluwa thưa, có thể quan sát hàng chục mét. Tôi quan sát cẩn thận rồi chạy lại chỗ em bé, ra hiệu cho người phiên dịch hỏi nó. Em bé nói lộp bộp tiếng được tiếng mất. Hỏi nó đói không? Nó gật. Hỏi nó khát không? nó gật. Đư lương khô cho nó ăn và nước cho nó uống. Rồi hỏi nó , lấy nước ở đâu? Nó ngửa mặt lên trời xòe hai bàn tay bụm lại đưa lên miệng. À thì ra nó chỉ uống nước nhờ trời mưa. Nó đứng lên không nổi , vậy là chúng tôi phải cõng nó theo. Bây giờ thì đội hình hành quân có thêm hai nhân mạng nữa. Một què một sắp chết đói. Đội trinh sát đã nguy nn nay lại càng gian nan gáp bội. Suốt dọc đường chui rừng chúng tôi luôn lo người đàn ông kia là lính địch. Mang người đàn ông bị thương đi theo không biết là tôi sai hay đúng. Sai vì nếu nó là kẻ địch, Đúng vì mình đã cứu được một sinh mạng sắp chết trong rừng. Đầu óc tôi mông lung, nhưng khi quay lại nhìn hai sinh mạng Khơ me ấy tôi lại thấy hình như mình làm đúng.

Cứ thế chúng tôi đi về phía trước, nơi có thể những người lính phản chiến và gia đình họ đang đi tìm chúng tôi. Họ cũng đang trong tình trạng nguy hiểm nếu chả may gặp lính Pol Pót. Chăc chắn họ sẽ bị giết bằng sạch nếu gặp quân lính cùng dòng máu của họ. Hướng chúng tôi đi tới chằng chịt những day leo và um tùm gai lưỡi mèo, vướng víu khó chịu vô cùng. Có chỗ cây thưa ra thì lại là những lùm tre gai rậm rịt và dốc. Chúng tôi chui qua những lùm gai tre đan vào nhau vẫn dìu người đàn ông Khơ me và cõng cháu bé oặt oẹo. Sau khi dừng lại ăn cơm nắm tôi chặt gậy cho người đàn ông chóng để đi tiếp. Lúc này đôi mắt bé gái như trong lại . Nó rúc vào vai tôi, nó nhặt những hột com nguội đưa vào mieengj thạt cản thạn. Tôi dặn mọi người im lặng mình vác súng chui ra khoảng rừng. Trời đất ạ. Hóa ra chúng tôi nằm ngay cạnh một con đường có vết xe bò chỉ chừng chục mét. Tôi ngó sang trái, rồi ngó sang phải, đúng lúc ấy địch từ phía bên phải đi tới. Tôi nhìn thấy nó thì nó cũng đã nhìn thấy tôi. Tôi đang ở tư thế bò nhổm dậy nổ súng vào đám Pol Pot chưa kịp tản ra. Hai cái xác ngã vật xuống và những tiêng hét hãi hùng. Chúng chạy quay lại. Đúng lúc ấy cậu trinh sát sư đoàn ôm khẩu phóng lựu chạy ra nổ cạch oành hai quả về phía địch chạy. Các loạt AK của nhóm trinh sát ghìm đầu bọn Pol pot xuống. Chúng tôi bỏ không thu súng địch nữa mà cho bộ đội rút chạy ngay.
"NGhề" của bọn tôi luôn né địch, nhưng ngaỳ hôm nay toàn là gặp địch mà địch lại nhìn tháy mình. Chúng tôi dìu nhau chạy đến một khu rừng hướng chiến tuyến của mình. Đội hình cách nahu 3 mét cứ chui qua những bụi tre gai mà đi. Những bụi tre như từ nguyên thủy rậm rì xanh ngăn ngắt. Tôi nửa bò nừa ngồi xổm cõng đứa bé gái. Con bé nhìn tôi , nó cũng khóc vì thương tôi. Đúng lúc gai tre móc vào áo tôi quay lại gỡ thì có tiếng quát. Tiếng Miên . Một loạt súng địch vang lên. Lá tre rụng rào rào. Tôi cũng bắn đại về phía trước vài loạt ròi lăn xuống một cái hố. Nghe tiếng phốc mà không thấy nổ tôi đón chúng bắn phóng lựu quá tầm. Bỗng ba tiếng nổ xa phía sau . Hay quá mày bắn chặn hộ tao phía sau . Tôi mò dưới lùm cây kéo đứa bé gái lên lưng rồi lệnh kiểm tra quân số. May thế. Chúng tôi vẫn đủ và cả người đàn ông Khơ me cũng không làm sao. 
Tôi lệnh cắt sang ngang chuyển hướng về phia tây. Khốn nạn , lại vướng một con suối. Bờ xuống rất dốc và chằng chịt dây rừng. Hai chiến sĩ sang trước chọn vị trí cảnh giới để tôi cõng cháu bé và dẫn người đàn ông sang sau. Đám dây bùng nhùng khiến tôi xoay xở hì hụi rồi lăn tròn xuống nước. Cả tôi và cháu bé ngụp dưới suối . Con bé con khóc thét lên. . Tôi bịt miệng nó ghé sát vào tai thì thào, im nào! Chả biết nó có hiểu tiếng của tôi không mà nó im bặt và ôm chặt lấy tôi.
Đội hình qua suối an toàn. Thế là lại một ngày trôi qua . Chúng tôi nhận được lệnh trở về trung đoàn. Tôi không biết các mũi khác đã gặp đoàn phản chiến chưa? Còn chúng chúng thì không gặp được họ. 
Chuyện đánh nhau thì tôi và các đồng đội những ngày ở Tây Nam còn lạ gì nữa. Nhưng đánh nhau mà trong đội hình có cả một người đàn ông bên đối phương bị thương và một đứa trẻ sắp chết đói thì quả là hi hữu. Tôi chả ân hận gì về việc bắt lính mình phải một phen khổ sở vì hai sinh mạng lạ hoắc ấy. Đồng đội tôi cũng thật tuyệt vời khi họ sẵn sàng nhường khẩu phần ăn cho hai người Khơ me nọ.

Bốn mươi năm qua, liệu người đàn ông ấy còn sống không? Nếu còn chắc là lên cụ từ lâu . Còn bé gái nay chắc cũng đã lên bà nội bà ngoại. Tôi nhớ hôm giao nó cho bộ phận Dân Địch Vận trung đoàn nó gọi theo tôi đầm đìa nước mắt.
Bình Long 11/8- Hà nội 25/8/2017

LÊN TÂY NGUYÊN VỚI CHÚNG TAO ĐỒNG ĐỘI ƠI


Lên Tây Nguyên với nhau đi chúng mày ơi
Mùa mưa này thuốc qui nin không thiếu nữa
Dã quì lom thom ngoài nương cũ 
Chúng tao về nghĩa trang hàng đứng hàng ngồi

Lên với chúng tao đồng đội ơi
Có thằng mất tên thành tên chưa biết
Chỉ có chúng tao thì biết 
Chúng mày về nheo nhóc nhớ gì đâu

Mùa mưa đất đỏ vấy lên đầu
Nhớ chúng mày cười sau trận pháo bùn văng lên mặt
Bữa chiều nắm cơm ở chốt
Có thằng đo đường kính quả cam

Chúng mày lên đây kẻ đứng người nằm
Thằng đứng hút thuốc thơm đầu lọc
Đứa nằm . Nén nhang bay là mặt đất 
Còn nhiều thằng chưa tìm thấy đường về

Chúng mày đi tàu bay đấy ư
Có nhớ đêm bò ra đường mười bốn
Ngó lũ đàn bà đi xe bình bịch 
Chúng mình nuốt nước bọt nhìn theo

Nghĩa trang mùa khô nắng cháy cả đầu 
Mùa mưa muỗi u u những nén nhang cháy dở
Chúng tao xếp hàng ở đó
Người thân chúng tao cun cút ruộng vườn
Lên với nhau gọi nhau trong mưa tuôn
Gọi nhau lúc nương cà phê khát nước
Bốn mươi mấy năm thằng nào đi trước 
Được gọi làm anh

Ơi những người anh nằm ở nghĩa trang
Tuổi đôi mươi làm sao mà hơn được
Dẫu lịch sử có kẻ đang viết ngược 
Thì chúng mình thương nhớ cứ trong nhau

25/8/17

Wednesday, August 23, 2017

Mưa ngâu (17).


Năm này hai tháng 6
Khiến mưa ngâu giận hờn
Mưa như là gịận dữ
Nước như là thác tuôn

Đồng lam nham những cỏ 
Cháu con ra tỉnh rồi
Sào lúa sao bằng được 
Ba tháng làm Ô sin

Mưa thì rơi ngoài phố
Ta ngồi nghe gió nhầu 
Người xa ngàn cây số
Nhớ mùa này mưa ngâu

Nhớ một thời chân đất
Ướt áo nhau cỏ gà 
Ướt cả vào giấc ngủ
Ướt vào ngày biệt xa

Trong tháng ngâu ta nhớ
Ước ở miền xa xôi 
người cũng đang nức nở 
Nhớ về miền chúng tôi

HN mưa
23/8/2017

Sunday, August 20, 2017

MÀU THU


Thu cứ ở trong lòng dấm dứt
Dấu lâm thâm ô cửa sổ nhọc nhằn 
Thu cứ ở màu nắng như rất cũ
Má em cười, đến khúc khích cũng nhăn


Thèm cái nắng nhuộm đến nâu trái bưởi 
Ta ngược về triền vụng dại trung du
Thèm cái ngực thơm triền sông châu thổ
Ta đi về miền súng nổ ngày xưa

Thì thu cứ đến như không có tuổi 
Em là bà là mẹ là trẻ thơ
Ôi mùa thu cứ ngang qua khung cửa
Ta già rồi thu vẫn hát ngu ngơ

Màu của lá cứ là màu của nắng
Màu của yêu thơm cốm tiếng em cười
Nửa thế kỉ tuổi trăng tròn rồi đấy
Ta về tìm thu ở chiến khu thôi

Con cào cào tung lên trời cánh tím
Ta tìm đâu dấu dép cũ lội bùn 
Sông Sài gòn cong suốt thời nhẫn nại
Để mỗi ngày mỗi buổi nước lên

Mùa thu ơi mùa thu của tôi
Mẹ đã khuất sau triền xanh ngô lúa
Cánh chuồn chuồn không mỏng hơn được nữa
Ta đi tìm màu của ngẩn ngơ thôi

21/8/2017

Wednesday, August 16, 2017

MÙI ỔI CHÍN

MÙI ỔI CHÍN
Lúc ấy HTX nông nghiệp đang vào hồi đi lên phơi phới. Lũ chúng tôi lên học cấp 2. Ở làng học hêt cáp 2 là đã có thể đi thoát li làm công nhân hay ở nhà làm kế toán làm cán bộ xã. Làng tôi dặt nhũng anh chị chỉ học hết lớp 4 là về làm ruộng.
Ngày ấy vui lắm, đội này đội kia thi đua nhau. Sự thi đua gồm cả năng suất lao động cả đoàn kết thân ái trong gia đình và xóm giềng, lại cả văn hóa văn nghệ. Đi ra đường trẻ em phải biết chào hỏi người trên. Trẻ xóm nào nói tục chửi bậy thanh niên xóm ấy mất điểm thi đua. Đội thiếu niên được anh chị thanh niên hướng dẫn cứ chiều thứ 7 là quét sạch đường thôn. Đội thiếu nhi của tôi cũng hăng hái lắm. Anh Định phụ trách đội nghĩ ra sáng kiến cứ ghép 2 đứa lại một đôi. Đôi nào đôi nấy quét sạch đường nối nhà hai đứa. Chỉ cần quản từng cặp trẻ con là sạch bong cả xóm. Tôi được ghép với con Liên. Lúc anh phụ trách đọc tên từng đôi lên đứa thì vỗ tay đứa thì buồn tiu nghỉu. Có đôi vỗ tay nhìn nhau cười toét. Tôi biết thừa chúng nó thích nhau mà. Có đôi quay đi chả nói với nhau nhời nào. Biết ngay hai đứa ấy không ưa nhau.
Cái Liên nhìn tôi không ra vui cũng không ra buồn. Nụ cười của nó mở nửa chừng, nó vơ…ng ạ khi nghe anh Định hỏi :
- Em Liên và em Luân nghe rõ chưa?
Từ ấy kể cả khi đi ngủ, lúc nào tôi cũng nghĩ về đoạn đường từ nhà tôi đến nhà con Liên. 
Liên khỏe lắm. Nó bằng tuổi mình nhưng học dưới một lớp . Mặt nó tròn và rát nhiều lông tơ bết lại thành tóc mai. Nó hăm hở quét đoạn đường từ nhà nó sang tới gần cổng nhà tôi. Đến gần cổng nó gọi : Luân ơi quét nốt nhé! rồi đi về. Tuần nào họp đội tôi và nó cũng được nêu gương. Anh Định nói rõ, đoạn đường Luân Liên xa nhất mà lại sạch nhất. Lại nữa, hai em này đoàn kết không tị nạnh. Liên nhìn tôi vẫn cười nửa miệng. 
Đùng một cái năm sau máy bay Mĩ đánh phá vào con đường sắt qua làng. Mọi sự thanh bình với HTX, với phong trào “Sạch Nhà tốt ruộng “ …lùi vào dĩ vãng. Chuyện đội thiếu niên thi đua học hành, học tập ăn chín uống sôi, chuyện làm “kế hoạch nhỏ “ cũng thành cổ tích. Anh Định và các anh thanh niên khác đi bộ đội vào Nam đánh Mĩ . Lũ chúng tôi đứa đi học cấp 3 đứa đi công nhân lâm trường, đi làm cầu đường tứ tán. Làng quê bắt đầu vắng thanh niên trai tráng, sau mỗi đận bom MĨ ném vào làng các ông già bà cả ngồi khóc gọi tên con ở xa.

Mùa hè năm 67. Tôi học lớp 9 nghỉ hè về đi gặt ruộng sâu. Tràn ruộng sâu ở gần ga tàu hỏa nên thanh niên phải đầu tầu gương mẫu , thanh niên phải dấn mình vào chỗ nguy hiểm nhất. Thế là chúng tôi trằm mình dưới nước hối hả cắt lúa. Nắng nhễ nhại, tôi nhìn cái Liên lội ngang lưng mồ hôi tong tỏng, má nó đỏ rực lên, gò ngực phập phồng ướt dượt. Tôi kéo cái thuyền nan nhặt từng gồi lúa chất lên thuyền kéo vào bờ rồi gánh về kho. Nó bảo Luân ơi để tớ lên gánh lúa cho. Bạn cứ kéo thuyền vào vớt lúa lên bờ, tớ gánh khỏe hơn. Tôi nhìn nó cái cổ đỏ như cổ gà chọi dưới nắng. cánh áo nâu dính chặt vào người . Cái thứ áo ướt của con gái khiếp thế. Nó như lửa. Lửa ở chỗ không nhóm được lửa cháy. Rồi nó lần tay chìm dưới mặt nước. Moi lên Cái khăn mùi xoa buộc 4 góc có hai quả ổi chín đưa cho tôi một quả. Hai đứa đứng giữa đầm nước đến ngang hông ăn ổi. Môi nó mọng lên tôi ngạc nhiên bụng tay nó rất dầy lông tơ. 
Sau mùa gặt tôi nghe nói Liên đi lâm trường Thanh Sơn. Lúc ấy tôi đi học lớp 10 ở Yên Bái. Một lần về nghe bạn bè bảo cái Liên đi Lâm trường rời. Con ấy lớn lên xinh thế chỉ tội lông chân lông tay đến khiếp. Tôi chợt nhớ hôm gặt ruộng sâu với nó. Mà khỉ thật tôi lại rất thích đứa con gái nhiều lông tay lông chân. Có lẽ là tôi hay nhớ tới cái Liên ngày đi gặt lúa dưới bom Mĩ 
Tôi vào đại học một năm thì nghe cái tin Liên chết tai nạn vì đi xe đạp va vào ô tô tận trên Thanh Sơn.Bây giờ sau nửa thế kỉ vẫn còn nhớ trong một buổi lên lớp ngồi giở sách ra và viết mấy câu thơ vào sách rồi dấu biệt . 
…Chết đi mà má vẫn hồng
Ổi làng vẫn chín vẫn nồng hương xưa…
4/8/2017

Mù Căng Chải

Ơi Mù Căng Chải ơi
Cơm chưa đủ no áo chưa đủ ấm
Trời làm thê thảm 
Thương đến bao giờ

Cầu cống nương nhà trường học 
Dân lành như củi cuốn trôi
Lá lành ở xa gùi thương đi bộ
Mưa rơi lũ quét lá rách lá lành

thì quên đi tám chuyện Trịnh Xuân Thanh
Gửi lên núi cao lòng đồng bào người Việt
Quên đi bàn phím
Góp cân ngô tấm áo chạy qua biệt phủ lên rừng

Ơi Mù căng chải ơi Sơn la thương
Rồi sẽ lại ngày nắng ấm 
Ai uống rượu táo mèo nếp cẩm
Ngày này thương biết bao nhiêu

Mù căng Chải những ngày lũ quét
6/8/2017

Có một người đàn bà

Thân tặng Thượng Tá Nguyễn Thị Tiến QK4

Có một người đàn bà
Ở tít hút trời xa 
Đọc thơ về Quảng trị
Mà mắt kiếng ướt nhòa

Giữa chung cư ồn ã
Bề bộn những bon chen 
Khóc một thời li biệt
Khóc một thời đạn bom

Ngoài kia sập sình phố
Chung cư đêm loáng đèn
Người đàn bà không trẻ
Nhưng mà rất là duyên

Thời Truông Bồn Đồng Lộc
Tóc vẫn loe đuôi gà
Thời quân ra phía trước
Em khóc bờ sông Lam

Người đàn bà thổi sáo
Đêm liên hoan hôm nào
Rồi đi bao đèo núi
Qua bao miền gian lao

Đừng hỏi em bao tuổi
Đừng hỏi em tên gì
Em là ngưòi con gái 
Đi tìm hồn người xưa

Đã ngàn đêm em thức
Với di vật chiến trường
Đã ngàn đêm em khóc
Những linh hồn tha hương

Người đàn bà giải mã 
Bao oan khuất mù mờ
Giờ ở nơi xa tít 
Khóc nhòa vào trang thơ
8/8/2017